Prace na Papierze: Sztuka Dawna (wyniki)

20 września 2018, godz. 19:00
Powrót do katalogu
7

Teodor Axentowicz
(1859 Braszow - 1938 Kraków)

Sztambuch Teodora Axentowicza z okresu studiów na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium i pobytu w Paryżu, od 1883 r.

sztambuch oprawny w czarną skórę, zapinany portfelowo, 21,8 x 30 cm (wymiary oprawy)

zawiera 16 rysunków wklejonych na kartach albumu i wykonanych przez zaprzyjaźnionych artystów, na ostatniej karcie data ołówkiem: '1883' 1. Julian Fałat, Portret Teodora Axentowicza i nieznanego artysty, 1880 r., 27,2 x 20,2 cm, ołówek, gwasz/papier, sygnowany, datowany i opisany u dołu kompozycji: 'Monachium 17 lipca | 1880 | JFałat' 2. Józef Mehoffer, Portret damy w kapeluszu, 9,4 x 14,2 cm, tusz/papier, sygnowany monogramem p.d.: 'JM.' 3. Józef Mehoffer, Portret damy w kapeluszu z klejnotem, 19,3 x 14,1 cm, tusz, ołówek, gwasz/papier, sygnowany monogramem p.d.: 'J M' 4. Julian Fałat, Widok na Stare Miasto w Krakowie od strony Placu Matejki - karta ze szkicownika, 11,8 x 22,9 cm, tusz, ołówek/papier, sygnowany monogramem l.d.: 'F' 5. Pál Vágo, Dziewczyna patrząca na jaszczurki nad strumieniem, 28,6 x 20,4 cm, tusz/papier, sygnowany l.d.: 'Vago' 6. Ferdynand Ruszczyc, Las w śniegu - Bajka zimowa, 19 x 20,6 cm, tusz/papier, sygnowany monogramem l.d.: 'FR' 7. Leon Wyczółkowski, Portret rzeźbiarza Antoniego Kurzawy, 20,9 x 20,8 cm, ołówek/papier, opisany l.g.: ''wyczółkowski - kurzawa | 15)', na odwrociu opisany: 'Portret | Wyczółkowski' oraz szkic kompozycyjny 8. Stanisław Witkiewicz, Owce, 20,1 x 27,8 cm, ołówek, kredka/papier, sygnowany p.d.: 'S. Witkiewicz' 9. Jan Stanisławski, Nokturn - wierzby nad wodą, tusz, ołówek/papier, 11,2 x 15,3 cm, sygnowany monogramem l.d.: 'JS', opisany u dołu: '12 cm' 10. Jan Stanisławski, Drzewa na wietrze, tusz, ołówek/papier, 9,9 x 11,1 cm, sygnowany monogramem p.d.: 'JS' 11. Ferdynand Ruszczyc, Kaplica, tusz/papier, 17,4 x 13 cm, sygnowany monogramem p.d.: 'R' 12. Julian Fałat, Stare Miasto w Krakowie - Nokturn, 13,8 x 28,6 cm, tusz/papier, sygnowany monogramem l.d.: 'F', opisany u dołu: '18 cm', opisany na odwrociu: 'Zakład p. Zawasila | ul. Karmelicka 46 | Proszę Pana, zrobić kliszę z tego rysunku na 18 cm długości - ma być razem z tamtem | gotową na jutro odbiór popołudniem i koniec | z (...) | T. axentowicz' 13. Pál Vágo, Wieczerza chłopska,1883 r., 18,8 x 27,2 cm, tusz/papier, sygnowany, datowany i opisany p.d.: 'Pali Vago | Paris 83', na odwrociu szkice do większej kompozycji 14. Teodor Axentowicz, Portret starca, 28 x 19,2 cm, ołówek/papier, sygnowany u dołu: 'T. axentowicz' 15. Teodor Axentowicz, Portret staruszki, 26,6 x 19,2 cm, ołówek/papier, sygnowany i opisany u dołu: 'T. axentowicz | münchen' 16. Julian Fałat, Portret szlachcica, 13,5 x 12,1 cm, tusz/papier, sygnowany monogramem wewnątrz kompozycji: 'F.'

Cena wylicytowana: 60 000
Estymacja: 70 000 - 100 000
Pochodzenie
- zbiory rodziny Teodora Axentowicza
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
więcej informacji
Komentarz
Na ostatniej karcie albumu Teodor Axentowicz zapisał własną ręką datę 1883. Wtedy prawdopodobnie rozpoczął kolekcjonowanie rysunków kolegów-artystów. Jedynym dziełem, które powstało na oryginalnej karcie sztambucha i nie zostało doń wklejone, jest praca węgierskiego malarza Pála Vágó. W tym roku artysta opuścił monachijską Akademię, gdzie studiował od 1879 roku i wyjechał do Paryża. Być może z tego powodu, porzucając gościnne dla Polskich malarzy Ateny nad Izarą, rozpoczął zbieranie prac kolegów. W sztambuchu znajdują się bowiem wcześniejsze dzieła artystów, którzy poznali Axentowicza w Monachium: Juliana Fałata, który studiował w Bawarii w latach 1878-80 oraz Stanisława Witkiewicza, który przebywał tamże dwukrotnie, w latach 1872-75 i 1880-82.

Tworzenie sztambuchów jest tradycją nowożytną - pojawiły się w XVI-wiecznej Europie, a popularność zyskały szczególnie w XVIII wieku. Wtedy to ludzie sztuki, literatury czy nauki w niewielkich albumach zbierali podpisy, autografy i utwory literackie dedykowane im samym i podarowane przez autorów na znak sympatii czy przyjaźni. Sztambuchy artystów, zawierające dzieła plastyczne, wiążą się głównie z życiem artystycznym XIX stulecia - rozwojem edukacji akademickiej i ponadregionalną i międzynarodową wymianą studentów sztuki.

Axentowicz w prezentowanym sztambuchu zebrał największe gwiazdy polskiego modernizmu. Ich drogi przecięły się w Monachium, Paryżu czy, później, w Krakowie. Ideą artystycznego sztambuchu było podarowanie pracy-wizytówki - dzieła o rozpoznawalnym stylu czy temacie, które po zobaczeniu natychmiast skojarzy się z jego autorem. Na mocy tej zasady w albumie oglądamy widoki Starego Miasta w Krakowie Juliana Fałata, zimowy pejzaż - zimową bajkę Ferdynanda Ruszczyca czy pasące się na górskiej łące owce Stanisława Witkiewicza. Jana Stanisławskiego Axentowicz poznał w Paryżu, gdzie podjął studia w pracowni Carolusa-Durana w 1883 roku. Stanisławski przebywał tam w latach 1885-88. Podobnie Józefa Mehoffera poznał podczas jego pobytu we Francji w latach 1891-95. Syntetyczne rysunki Fałata wiążą się z jego okresem krakowskim i czasem reformy Szkoły Sztuk Pięknych od 1895 roku. Ferdynand Ruszczyc pojawił się w środowisku Axentowicza w 1900 wraz z przystąpieniem do Towarzystwa Artystów Polskich "Sztuka". Trudno ocenić, kiedy właściwie artysta zetknął się z Leonem Wyczółkowskim, lecz uznać należy, że miało to miejsce w Polsce, być może przy okazji któregoś przyjazdu z Paryża w latach 80. i 90. XIX wieku.

Prace zebrane w sztambuchu stanowią popisowe przykłady młodopolskiego rysunku - odbijają się w nich, niczym w zwierciadle, tendencje sztuki polskiej na rozdrożu około 1900 roku. Rysunki Witkiewicza i Wyczółkowskiego przynależą późnemu naturalizmowi, praca Fałata z 1880 roku pochodzi z realistycznej fazy jego twórczości, podczas gdy późniejsze łączą się z nurtem symbolizmu. Dzieła Jana Stanisławskiego i Ferdynanda Ruszczyca należą do sztuki na pograniczu symbolizmu i ekspresjonizmu, określanych przez krytyka Cezarego Jellentę jako intensywizm. Portrety damy Mehoffera jawnie nawiązują do dekoracyjnej, linearnej stylistyki francuskiego art nouveau, które poznał w czasie studiów paryskich.
Biogram artysty
Teodor Axentowicz studiował w akademii monachijskiej pod kierunkiem Gabriela von Hackla oraz u profesorów Sandora Wagnera i Guyli Benczura w latach 1879-82. W 1883 roku wyjechał do Paryża, gdzie uczył się w pracowni Emila Augusta Carolus-Durana. Odbył wiele podróży artystycznych m.in. do Włoszech, Londynu. W 1895 roku objął stanowisko profesora rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a w 1910 został pierwszym jej rektorem z wyboru. Był współzałożycielem Towarzystwa Artystów Polskich "Sztuka" oraz członkiem wiedeńskiej "Secesji". Był jednym z najwybitniejszych polskich portrecistów; malował także sceny rodzajowe i historyczne. Ulubionym tematem artysty były sceny z motywami huculskimi - studia postaci, zwyczaje, wierzenia - malowane z dbałością o szczegóły, a jednocześnie bardzo swobodnie oraz przedstawienia symboliczne.

ID: 61927

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem