Post-War and Contemporary Art (results)
5 March 2020 7 PM CET

Hammer price: 200,000 PLN
LOT number
5

Hammer price: 200,000 PLN

acrylic/canvas, 65 x 92 cm
signed and dated on the reverse: 'JERZY NOWOSIELSKI 1992'
ID: 82116
Taxes and fees
- In addition to the hammer price, the successful bidder agrees to pay us a buyer's premium on the hammer price of each lot sold. On all lots we charge 18 % of the hammer price.
- To this lot we apply 'artist's resale right' ('droit de suite') fee. Royalties are calculated using a sliding scale of percentages of the hammer price.
Provenance
  • the artist's property
  • Galeria Inny Swiat, Krakow
  • private collection, Poland
More information
„Malowanie obrazow to jest przygotowywanie sobie przestrzeni, w ktorej bedziemy musieli zyc po smierci, to jest budowanie sobie mieszkania. Jesli nie kochasz tego, co malujesz, to szkoda czasu”. ‒ JERZY NOWOSIELSKI Martwe natury Nowosielskiego powstawaly juz w latach 40. Wsrod najczesciej przedstawianych przedmiotow w kompozycjach pojawiaja sie emaliowane naczynia: garnki, dzbanki, durszlaki i misy. W charakterystycznej dla malarza manierze, prezentowane obiekty staja sie „uproszczone, oschle i doslowne. Przez ich wyizolowanie ze zwyklego kontekstu, obdarzenie bytem niezaleznym i odrealnienie przez intensywnosc barw, nabieraja nieoczekiwanej poetyki i patosu. Dzieki ich monumentalizacji, wydzielajacej linii konturowej i zgrzebnym kontrastom rozblyskow bieli lub swiecacego koloru przeciwstawionego dominancie tla – zyskuja one pozajednostkowa, a nawet ponadprzedmiotowa wymowe idoli. Antynomia miedzy ich prozaiczna rola w wymiarze codziennosci i sakralno-obrzedowym znaczeniem nadanym w kreacji artystycznej byla momentem niepokojacym, budzacym nieufnosc do nawykow potocznego widzenia i ocen” (Bozena Kowalska, Polska awangarda malarska. Szanse i mity. 1945-1980., Warszawa, 1988, s. 129-130). Prezentowana praca jest przykladem reprezentatywnych cech malarstwa Nowosielskiego. Kompozycja przestawia niemal odrealnione przedmioty, ktore zostaly starannie rozmieszczone na splaszczonym planie perspektywicznym. W „Martwej naturze” objawiaja sie glowne fascynacje i wplywy malarstwa Nowosielskiego: zainteresowanie sztuka ortodoksyjna, dokonaniami surrealizmu oraz abstrakcja. Swiat ikon fascynowal Jerzego Nowosielskiego niemal od zawsze. Jako osoba wiazana z kosciolem unickim, a zarazem ze srodowiskiem ortodoksyjnym w latach nastoletnich udal sie na pielgrzymke w strone Wolynia. Tam doznal artystycznego oswiecenia. Pod koniec lat 30. artysta wyjechal do Lwowa, gdzie po raz pierwszy zetknal sie ze sztuka ortodoksyjna, ktorej wplyw bedzie mozna ogladac w calej tworczosci Nowosielskiego. Kilka lat pozniej rozpoczal studia w krakowskiej Kunstgewerbeschule, a w 1942 roku dolaczyl do wspolnoty Lawry sw. Jana Chrzciciela, w ktorej zaczal zapoznawac sie ze sztuka ikonopisarstwa. Po II wojnie swiatowej kontynuowal nauke w krakowskiej Akademii Sztuk Pieknych i szybko stal sie jednym z najwazniejszych czlonkow tak zwanej II Grupy Krakowskiej. Inna, nieslychanie wazna inspiracja w tworczosci Nowosielskiego byl miedzynarodowy surrealizm, objawiajacy sie u krakowskiego malarza wyborem niezwykle sugestywnych tematow, ktore najpelniej realizowal w postaci pejzazy i portretow. Uzyte w prezentowanej kompozycji przedmioty rowniez do zludzenia przypominaja postaci ludzkie, mimo ze reprezentuja swiat przedmiotow. Jerzy Lessman usytuowal ten rodzaj przedstawien jako lacznik pomiedzy dwoma najbardziej lotnymi zakresami tematycznymi Nowosielskiego: surowymi, schematycznymi portretami i przejmujacymi pejzazami. „Martwa natura” idealnie wpisuje sie w zakres tematyczny tworzony przez Nowosielskiego wlasciwie przez caly okres tworczosci artysty. Widac w niej rowniez wyraznie zamilowanie do cieplej palety barwnej, sklonnosc do syntezy graniczacej z abstrakcja oraz plaskie traktowanie plamy barwnej. Emaliowane naczynia przybieraja w niej niemal kubistyczne formy, a jednoczesnie przypominaja tak chetnie portretowane modelki Nowosielskiego. Prace o tej samej tematyce znajduja sie w publicznych kolekcjach sztuki, np. w Muzeum Slaskim w Katowicach („Martwa natura fantazyjna”, 1986) i w Muzeum Sztuki Wspolczesnej w Radomiu („Martwa natura”, 1986).