Old Masters, 19th Century and Modern Art (results)
4 June 2020 7 PM CET

Hammer price: 42,000 PLN
LOT number
8

Hammer price: 42,000 PLN

oil/canvas, 79 x 100 cm
signed lower right: 'Fra. Żmurko'
ID: 85180
Taxes and fees
- In addition to the hammer price, the successful bidder agrees to pay us a buyer's premium on the hammer price of each lot sold. On all lots we charge 18 % of the hammer price.
Provenance
  • DESA Unicum, November 2004
  • private collection, Poland
More information
Franciszek Żmurko zyskał popularność głównie jako twórca aktów i epatujących erotyzmem portretów kobiecych. Współcześni nazywali go „malarzem-poetą, który jak nikt inny wyśpiewuje czarowny wdzięk i piękność ciała kobiecego”. Niemalże cała twórczość Franciszka Żmurki owiana była kultem kobiecości. Na płótnach artysty dostrzec można zarówno bachiczną zmysłowość kobiet, jak i ich idealizowane sentymentalne oblicze. Prezentowany w katalogu obraz „Hetera” to typ przedstawienia niejednokrotnie powtarzany przez Żmurkę w autorskich replikach, a także reprodukowany jako motyw zdobniczy (np. na emaliowanych, luksusowych wyrobach rzemiosła artystycznego) i przez wiele lat cieszący się niesłabnącym zainteresowaniem wśród odbiorców. Malarz miał świadomość potęgi kobiecości. Z tego też powodu na bohaterki swoich kompozycji obierał nierzadko kobiety jako hetery, nawiązując tym samym do starożytnej tradycji, która w owych heterach widziała wykształcone kobiety, towarzyszki ważnych osobistości, które cieszyły się one dużą niezależnością i pozycją społeczną. Pierwszy z serii obrazów przedstawiających na wpół obnażoną kobietę w zmysłowej pozie powstał około 1906. Został dostrzeżony na dorocznej wystawie w warszawskiej Zachęcie, zakupiony i przekazany do zbiorów jako dar fundatorów Muzeum Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Kompozycje Żmurki, w których artysta interpretował aspekty kobiecości, zapisały się na stałe w historii polskiego malarstwa, stanowią również w historii sztuki ciekawą przeciwwagę do ówczesnego wyobrażenia kobiety, które zaobserwować można na płótnach Jana Matejki, Teodora Axentowicza czy Włodzimierza Tetmajera. Żmurko obudował motyw kobiety w malarstwie niepowtarzalną zmysłowością, umiejętnie poruszając się pomiędzy spuścizną malarstwa renesansowego a współczesnym mu historyzującym akademizmem.