Art Informel • Tachisme • Action Painting: Post-War & Contemporary (results)
30 November 2017 7 PM CET

Tadeusz Brzozowski (1918 - 1987)
"Pretzels", 1959, 1959
Hammer price: 800,000 PLN
LOT number
7
Tadeusz Brzozowski (1918 - 1987)
"Pretzels", 1959, 1959

Hammer price: 800,000 PLN

oil/canvas, 150 x 126 cm
signed, dated and described on the stretcher: 'T.BRZOZOWSKI "PRECLE" 1959 130 x 127'
instalment instruction on the reverse
on the stretcher paper export label from Central Artistic Exhibition Bureau Zacheta with artwork's description, paper label from Biennale in São Paulo in 1959, paper exhibition labels from „konfrontacje 1960” and Contemporary Art Gallery w Chicago
ID: 53832
Taxes and fees
- In addition to the hammer price, the successful bidder agrees to pay us a buyer's premium on the hammer price of each lot sold. On all lots we charge 18 % of the hammer price.
- To this lot we apply 'artist's resale right' ('droit de suite') fee. Royalties are calculated using a sliding scale of percentages of the hammer price.
Provenance
  • purchased directly from the artist
  • Contemporary Art Gallery, Chicago
  • Arthur S. Freeman collection, Chicago
  • Museum of Modern Art, New York, since 1962
  • private collection, USA
Literature
  • Tadeusz Brzozowski 1918-1987, exhibition catalogue, Anna Żakiewicz [ed.], National Museum in Warsaw, Warsaw 1997, no. 102, p. 228 (ill.)
  • Jacek Wozniakowski, What is Happening in Art?, Warsaw 1974
  • Stanislaw Rodzinski, Paintings and Drawings by Tadeusz Brzozowski, „Tygodnik Powszechny”, no. 14, 1970
  • Painting and Sculpture Acquisitions, exhibition catalogue, The Museum of Modern Art, New York 1963, p. nlb. (ill.)
  • Brzozowski, exhibition catalogue, Galerie Lambert, Paris 1961, no. 5, p. nlb. (ill.)
  • 15 Polish Painters, exhibition catalogue, The Museum of Modern Art, New York 1961, no. 6, p. 57
  • Jerzy Stajuda, Sorcerer or His Pupil?, „Wspolczesnosc”, no. 21, 1960
  • Jacek Woźniakowski, March Thoughts on Art, „Tygodnik Powszechny”, no. 14, 1959
  • Barbara Majewska, II March Salon, „Przegląd Kulturalny”, no. 14, 1959
  • Zbigniew Klaczynski, Poleconym z Krupowek w sprawie plastyki II March Salon, „Ekran”, no. 15, 1959, (ill.)
  • Maciej Gutowski, March Salon, „Dziennik Polski”, no. 63, 1959
  • Ewa Garztecka, Zakopane March Salon, „Trybuna Ludu”, no. 88, 1959
  • Janusz Bogucki, Comments for March Salon, „Życie Literackie”, no. 15, 1959, (ill.)
  • II March Salon, exhibition catalogue, Central Bureau of Art Exhibitions, Zakopane 1959, (ill.)
Exhibited
  • Painting and Sculpture Acquisitions, Museum of Modern Art, New York, 1963
  • Brzozowski, Gres Gallery, Chicago, 1961
  • Douze Peintres Polonais Modernes, Musée National d’art Moderne, Paris, 1961
  • 15 Polish Painters, Museum of Modern Art, New York, 1961; Carnegie Institute, Pittsburgh; Minneapolis Institute of Art, Minneapolis; Washington University, St. Louis; William Proctor Institute, Utica Munson, 1962; Museum of Fine Arts, Montreal, 1962; The National Gallery of Canada, Ottawa, 1962
  • Brzozowski, Galerie Lambert, Paris, December 1960 January 1961
  • Tadeusz Brzozowski, „Krzywe Kolo” Gallery, Warsaw, October 1960
  • Konfrontacje, „Krzywe Kolo” Gallery, Warsaw, September 1960
  • V Biennale in São Paulo, 1959
  • II March Salon, Central Artistic Exhibition Bureau, Zakopane, March April, 1959
More information
„W twórczości Brzozowskiego przeplatają się ze sobą sprawy na serio i na niby. Żart staje się nieoczekiwanie powagą. Powaga - żartem. Zacierają się granice między uśmiechem, a grymasem bólu. Artysta potrafi przeżywać głęboko dramatyczne uczucia, aż nagle jedną plamą, linią, błyskiem światła zaczyna drwić z nich. Nadyma swoje baloniki - by je natychmiast przekłuć. To samoobrona przed patosem. (…) W samym działaniu koloru, w jego natężeniu, blasku, nagłych wybucham i nagłym gaśnięciu - zawarta jest emocja. Odczuwamy ją w spięciach między zimnymi a ciepłymi tonami. Pomiędzy powierzchnia gładką, lśniącą, pokrytą równomiernie farbą - a partiami malowanymi grubo, niemal brutalnie. W rozżarzeniu do maksimum plamy barwnej i jej nieoczekiwanym przyduszeniu. Powstają zgrzyty, kontrasty. I w działaniu kolorem jest więc Brzozowski konsekwentny. Uderza równocześnie w strunę dźwięczącą ostro i fałszywie. Wzmaga napięcie. Pogłębia wewnętrzne rozdarcie swych kompozycji. Potęguje ich dramatyczność” (Aleksander Wojciechowski, Tadeusz Brzozowski, „Przegląd artystyczny”, nr 3, maj-czerwiec 1958).

„Precle” to obraz z niebywałą historią, udokumentowana kronika wystaw pozwala prześledzić drogę jaką przebył przez liczące się instytucje europejskie i amerykańskie. Historia ta jest niejako historią samego Brzozowskiego - od zakopiańskiej pracowni po światowe salony sztuki. Druga połowa lat 50 to intensywny okres w karierze artysty. W 1956 roku Brzozowski zaczyna podróżować - poznaje drezdeńską kolekcję sztuki, zwiedza Włochy. W tym samym mniej więcej czasie reaktywowana zostaje Grupa Krakowska, której Brzozowski staje się ważną figurą. W 1957 roku, kiedy wystawia swoje prace na II Wystawie Sztuki Nowoczesnej w Zachęcie cieszy się już statusem artysty uznanego. Obrazy Brzozowskiego trafiają do kolekcji muzealnych. W 1959 reprezentuje Polskę na V Biennale w Sao Paulo, wystawia tam prezentowane przez nas „Precle”. Brzozowski nie zdobywa tego roku żadnej nagrody, natomiast Biennale to jest istotne dla polskiej sztuki o tyle, że Aleksander Kobzdej wygrywa drugą, prestiżową nagrodę (tzw. Prix Materazzo) za cykl obrazów „Idole". W 1960 roku, za sprawą Kazimierza Karpuszki poznaje Petera Selza - kuratora związanego z Museum of Modern Art w Nowym Jorku. Zapada wówczas decyzja o udziale artysty w nowojorskiej wystawie „15 Polish Painters”. Większość obrazów z tego okresu zostaje sprzedana poza granicami Polski, częściowo dzięki relacjom nawiązanym podczas wizyty Brzozowskiego w Paryżu w grudniu 1959 i 1961 roku. W stolicy Francji - jak wielu polskich artystów - Brzozowski wiąże się z Galerie Lambert. W grudniu 1960 roku ma tam miejsce wystawa jego prac (prezentowanych w październiku tego samego roku w Galerii Krzywe Koło). Na obu z wymienionych wystaw pokazuje „Precle”. Zarówno nad Wisłą jak i nad Sekwaną kompozycje artysty wzbudzają duże zainteresowanie. W 1960 roku jego międzynarodowa kariera nabiera rozpędu. Zostaje nominowany do dwóch ważnych nagród - Guggenheima i Hallmark. Choć żadnej z nich nie otrzymuje, jego prace wystawia się wtedy w Nowym Jorku. Przed artystą otwierają się nowe perspektywy. On sam niejako dystansuje się od zamętu i pozostaje we względnej izolacji w Zakopanem. Stosunek Brzozowskiego do zachodnich środowisk artystycznych przełomu lat 50 i 60. jest ambiwalentny. Z jednej strony - artysta był świadom rangi i dynamiki paryskiego i nowojorskiego życia artystycznego. Z drugiej - mimo nadarzającej się możliwości emigracji, nie czynił żadnych starań. W czasie krótkiego pobytu w Paryżu w 1961 roku Brzozowski wziął udział w filmie dokumentalnym „Pourqoui Paris”. Zapytany przed kamerą czy chciałby zamieszkać we Francji na stałe odpowiedział przecząco, argumentując, że od Paryża woli Zakopane. Ponieważ artysta malował stosunkowo mało (od kilku do kilkunastu obrazów rocznie), nie zdecydował się również na podpisanie kontraktu z żadną z amerykańskich galerii wymagających stałych dostaw obrazów. W tym samym czasie Brzozowski przygotowywał obrazy na XXI Biennale w Wenecji, na którym w 1962 roku miał reprezentować Polskę razem z Aliną Szapocznikow i Eugeniuszem Eibischem.