Modern and Contemporary Sculpture
29 October 2020 7 PM CET

Waclaw Szymanowski (1859 - 1930)
Design of Juliusz Słowacki's tombstone, 1909
Estimate: 30,000 - 40,000 PLN
LOT number
21
Waclaw Szymanowski (1859 - 1930)
Design of Juliusz Słowacki's tombstone, 1909

Estimate: 30,000 - 40,000 PLN

patinated bronze, 40 x 41 x 21 cm
signed: 'W. Szymanowski'
based on the inscription: 'ŻEBY TEŻ JEDNA PIERŚ BYŁA ZROBIONA | NIE PODŁUG MIARY KRAWCA LECZ FIDIASZA | ŻEBY TEŻ JEDNA PIERŚ JAK PIERŚ MEMNONA | ŻEBY TEŻ | JEDNA! | BENIOWSKI PIEŚĆ III'
described: 1/6 M
edition: 1/6
contemporary casting
ID: 90231
Taxes and fees
- In addition to the hammer price, the successful bidder agrees to pay us a buyer's premium on the hammer price of each lot sold. On all lots we charge 18 % of the hammer price.
More information
RZEŹBIARZ ROMANTYKÓW

Wacław Szymanowski należy do najważniejszych młodopolskich rzeźbiarzy. Pochodzi z Warszawy i tam też się kształcił w Klasie Rysunkowej Wojciecha Gersona. Przez wiele lat przebywał w Paryżu, gdzie pobierał nauki u znanego polskiego rzeźbiarza Cypriana Godebskiego (1875-79) i w École des Beaux-Arts pod auspicjami Eugène’a Delaplanche’a (1879-80). Znany przede wszystkim jako rzeźbiarz, z powodzeniem uprawiał też malarstwo. Uczył się go w monachijskiej Akademii Sztuk Pięknych (1880-83). Od początku lat 90. XIX stulecia poświęcił się jednak niemal wyłącznie rzeźbie. Jego wczesna twórczość w tym zakresie pozostawała pod znaczącym wpływem akademickiej sztuki kręgu École des Beaux-Arts, co należy wiązać z oddziaływaniem Godebskiego. Później jednak w oeuvre artysty zbiegały się wpływy nowych zjawisk – naturalizmu Constantina Meuniera i impresjonizmu Auguste’a Rodina. Skłonność Szymanowskiego do secesyjnej stylizacji łączyła się z wnikliwością naturalistycznego improwizowania. Jak wielu przedstawicieli Młodej Polski poszukujących nowoczesnych form wyrazu, zwracał się równocześnie ku tematyce historyczno-narodowej. W swojej twórczości nawiązywał do mitów ojczyzny, skrytych w poezji wieszczów, co zaowocowało serią przedstawień polskich mistrzów doby romantyzmu. Realizował wizerunki Adama Mickiewicza: stworzył projekt jego pomnika dla Lwowa (1897) i rzeźbę „Mickiewicz po improwizacji” (po 1898) oraz przygotował projekt pomnika Fryderyka Chopina dla Warszawy (konkurs 1908). Ową romantyczną triadę dopełnia „Juliusz Słowacki”, zrealizowany w 1909, przy okazji stulecia urodzin wieszcza. Autor opatrzył podstawę dzieła mottem z poematu „Beniowski”, wskazującym na romantyczny kult geniuszu obecny w tekstach poety i jego współczesnych („ŻEBY TEŻ JEDNA PIERŚ BYŁA ZROBIONA | NIE PODŁUG MIARY KRAWCA, LECZ FIDIASZA (…)”). Mocna sylwetka bohatera wyłania się z materii rzeźbiarskiej. Jego tułów pokrywa długi płaszcz. Postać siedzi, opiera łokieć na postumencie, a głowę podtrzymuje dłonią. Owładnięta melancholią z oniemieniem patrzy przed siebie. Szymanowski, na co wskazuje passus z „Beniowskiego”, zdaje się przedstawiać oczekiwanie na moment natchnienia, przypływu geniuszu wielkiego artysty. Stworzył formę statyczną i monumentalną. Posłużył się charakterystycznym płynnym konturem i nieco impresjonistycznie traktuje powierzchnię materiału. „Rzeźba została wykonana w co najmniej sześciu egzemplarzach z brązu – jeden z nich wylosował w TZSP w 1909 Wilhelm Beyer, pozostałe nabyli: Cezary Ponikowski, Stefan Dziewulski, Herman Mayer, Maurycy Spokorny, Maurycowa Przeworska. Ponadto komitet obchodów setnej rocznicy urodzin Juliusza Słowackiego we Lwowie wydał ‘reprodukcję biustu poety’ Wacława Szymanowskiego własnym nakładem, ale nie wiadomo, w jakiej formie – druku czy odlewu – i w jakim materiale. Rzeźba ta stała się modelem do dużej kompozycji gipsowej (…), a następnie, w swej podstawowej części – modelem do zrealizowanego w kościele w Krzemieńcu pomnika Słowackiego” (Wacław Szymanowski 1859-1930, katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1981, s. 63-64).