Old Masters, 19th Century and Modern Art (results)
12 December 2019 7 PM CET

Jozef Brandt (1841 - 1915)
Procession with the spoils - Return from Vienna, circa 1883-84
Hammer price: 2,000,000 PLN
LOT number
6
Jozef Brandt (1841 - 1915)
Procession with the spoils - Return from Vienna, circa 1883-84

Hammer price: 2,000,000 PLN

oil on canvas, 72 x 112 cm
signed and inscribed lower left: ‘Jozef Brandt | z Warszawy | Monachium’
on the reverse paper auction label and deposit label of National Museum in Warsaw

HISTORICAL TITLES: Der Polen Rückkehr von Wien, Jency tureccy po bitwie pod Wiedniem r. 1683, Odwrot spod Wiednia, Pochod lisowczykow, Powrot Sobieskiego spod Wiednia, Powrot spod Wiednia, Powrot z lupami, Powrot z Wiednia, Powrot z wyprawy wiedenskiej, Rückkehr polnischer Hilfstruppen von Wien 1683, Rückkehr von der Belagerung Wien’s, Zwyciezcy z lupami
ID: 79395
Taxes and fees
- In addition to the hammer price, the successful bidder agrees to pay us a buyer's premium on the hammer price of each lot sold. On all lots we charge 18 % of the hammer price.
Provenance
  • sale in Mielzynski Museum in Poznan, 1918
  • collection of Zbigniew Rosinski, Poznan
  • deposit in National Museum in Poznan, 1920-1928
  • Art Salon „Skarbiec”, Warsaw, 1941
  • collection of engineer Wolkowicz, Warsaw
  • private collection
  • auction house Agra-Art (private sale 2005)
  • deposit in National Museum in Warsaw, 2006-2009 (exhibited in Polish Art Galleryj)
  • auction house Agra-Art, December 2009
  • private collection, Poland
Literature
  • Jozef Brandt 1841-1915, ed. by Ewa Micke-Broniarek, exhibition catalogue, National Museum in Warsaw, Warszawa 2018, cat. no. I.155
  • Ewa Micke-Broniarek, Tematy rodzajowe w malarstwie Jozefa Brandta / Genre themes in Jozef Brandt’s painting, in: Jozef Brandt (1841-1915). Miedzy Monachium a Oronskiem / Between Munich and Oronsko, ed. by Monika Bartoszek, Centre for Polish Sculpture in Oronsko, 20 June 25 October 2015, Oronsko 2015, p. 18, 19, 21 (ill.), 113 (ill.)
  • Orientalism in Polish Art, exhibition catalogue, Pera Müzesi, 23 October 2014 – 18 January 2015, Istanbul 2014, p. 63, 132 (ill.)
  • 1000 arcydziel malarstwa polskiego, [no data] 2008, p. 242 (ill.)
  • Orientalizm w malarstwie, rysunku i grafice w Polsce w XIX i 1. polowie XX wieku, exhibition catalogue, National Museum in Warsaw, 17 October – 21 December 2008, National Museum in Szczecin, 30 January – 26 April 2009, Warszawa 2008, p. 33, 112, cat. no. and ill. 28
  • Irena Olchowska-Schmidt, Pochody i powroty motyw drogi na obrazach Jozefa Brandta, in: Malarze polscy w Monachium. Materialy z sesji naukowej, ed. by Zbigniew Faltynowicz, Eliza Ptaszynska, Suwalki 2007, p. 144
  • Katarzyna Dziadek, Orientalizm w tworczosci Walerego Przyborowskiego i Jozefa Brandta, in: Walery Przyborowski i Jozef Brandt, ed. by Krzysztof Stepnik, Monika Gabrys, Lublin 2007, p. 204
  • Anna Bernat, Jozef Brandt (1841-1915), Warszawa 2007, p. 63
  • Adrianna Adamek-Swiechowska, Jozefa Brandta i Walerego Przyborowskiego powroty do przeszlosci…, w: Walery Przyborowski i Jozef Brandt, ed. by Krzysztof Stepnik, Monika Gabrys, Lublin 2007, p. 191
  • Ewa Micke-Broniarek, Jozef Brandt, Wroclaw 2005, p. 53, 54 (ill.)
  • Hans Peter Bühler, Jozef Brandt, Alfred Wierusz-Kowalski i inni. Polska szkola monachijska, Warszawa 1998, p. 106
  • Irena Olchowska-Schmidt, Jozef Brandt, Krakow 1996, p. 65 (ill.)
  • Hans Peter Bühler, Jäger Kosaken und polnische Reiter. Josef von Brandt, Alfred von Wierusz-Kowalski, Franz Roubad und der Münchner Polen Kreis, Hildesheim-Zürich-New York 1993, p. 112
  • Marek Kwiatkowski, Polscy malarze koni, Warszawa 1991, p. 49
  • Andrzej Ryszkiewicz, Handel dzielami sztuki w okupowanej Warszawie 1939-1944, in: Kryzysy w sztuce. Materialy Sesji Stowarzyszenia Historykow Sztuki, Lublin, December 1985, Warszawa 1988, p. 233
  • Teresa Sowinska, Jozef Brandt, Warszawa 1976, p. 31 (ill.), 34-35
  • Tadeusz Dobrowolski, Malarstwo polskie ostatnich dwustu lat, Wroclaw-Warszawa-Krakow-Gdansk 1976, p. 61 (ill.), 79
  • Wanda Czernic-Zalinska, Salon Sztuki „Skarbiec” w Warszawie. Kalendarz dzialalnosci w latach 1940-1950, „Rocznik Muzeum Narodowego w Warszawie” 1966, v. 10, p. 481, 483
  • Tadeusz Dobrowolski, Nowoczesne malarstwo polskie, v. 2, Wroclaw-Krakow 1960, p. 67, ill. 31
  • Bogdan Zakrzewski, Sienkiewicz i Brandt, maszynopis, doctoral thesis, 1947, University Library in Poznan, sig. 999771, p. 95
  • Feliks Kopera, Malarstwo w Polsce XIX i XX wieku, Krakow 1929, plate 54
  • Marian Gumowski, Muzeum Wielkopolskie w Poznaniu. Wybor i opis celniejszych zabytkow oraz wybitniejszych dziel sztuki wspolczesnej, Krakow 1924, p. 26, cat. no. and ill. 169
  • Katalog doborowych dziel malarstwa polskiego wystawionych na rzecz Polskiego Bialego Krzyza w Warszawie w Salach Redutowych Teatru Wielkiego, Warszawa 1919, cat. no. and ill. 69
  • Katalog doborowych dziel malarstwa polskiego ku uczczeniu pamieci Jozefa Brandta i A. Wierusz-Kowalskiego, Mielzynski Museum, Poznan 1918, cat. no. 9
  • Adam Ballenstedt, Wystawa klasykow w Muzeum im. Mielzynskich, „Kurier Poznanski” 1918, no. 12, p. 5
  • Katalog doborowych dziel malarstwa polskiego wystawionych pod protektoratem Towarzystwa Przyjaciol Sztuk Pieknych w Poznaniu, Poznan 1918, cat. no. and ill. 69
  • „Tygodnik Ilustrowany” 1907, no. 36, p. 726-727 (ill.), 738, no. 127, p. 364
  • E. A. Fleischmann’s Hof-Kunsthandlung München, Jubiläums-Schrift, München 1896, p. 10
  • Friedrich von Boetticher, Malerwerke des neunzehnten Jahrhunderts. Beitrag zur Kunstgeschichte, v. 1, Dresden 1895, p. 130, no. 37
  • „Tygodnik Ilustrowany” 1885, no. 105, p. 15, no. 121, p. 271
  • „Kurier Lwowski” 1885, no. 342, p. 6
  • „Klosy” 1885, no. 1020, p. 43
  • Emmerich Ranzoni, Kunstblatt. Malerei, „Neue Freie Presse” 1884, no. 7298, p. 4
  • „Neue Freie Presse” 1884, no. 7281, p. 6
  • ARCHIVES:
  • Inventory of deposits in Greater Poland Museum. Rosinski Deposit, National Museum in Poznan Archive, sygn. MNP A, rkps, k. 28, pos. 4
Exhibited
  • Jozef Brandt 1841-1915, National Museum in Warsaw, 22 June – 30 September 2018, National Museum in Poznan, 28 October 2018 – 6 January 2019
  • Orientalism in Polish Art, Pera Müzesi, Istanbul, 23 October 2014 – 18 Janaury 2015
  • Orientalizm w malarstwie, rysunku i grafice w Polsce w XIX i 1. polowie XX wieku, National Museum in Warsaw, 17 October – 21 December 2008, National Museum in Szczecin, 30 January – 26 April 2009
  • Redutowe Rooms in Grand Theatre in Warsaw, 1919
  • Society of Friends of Fine Arts in Poznan, 1918
  • Mielzynski Museum in Poznan, 1918
  • Dzialynski Palace, Poznan, 1885
  • Kunstverein, Vienna, 1884-1885
  • Posener Kunstverein, Poznan, 1884
  • Kunstverein, Dreseden, 1884
More information
Różnobarwne korowody hajduków, Tatarów i Kozaków, handlarze perscy oferujący na targach tkane złotem tkaniny, szerokie pustynne stepy, lśniące tureckie szable, arabskie rumaki... Oto repertuar malarstwa Józefa Brandta. Repertuar, który elektryzował publiczność w Monachium i Wiedniu, zapewnił artyście wielki finansowy sukces, a przy okazji patriotycznie nastawiał krytyków piszących do krakowskich i warszawskich gazet. Kwestia orientalizmu, czy „tematyki wschodniej” obecnej w sztuce Brandta od wielu dziesięcioleci jest przedmiotem fascynacji, badań i sporów. Przy okazji niedawnej wystawy artysty w Muzeum Narodowym w Warszawie i wydania monumentalnego catalogue raisonné, Irena Olchowska- Schmidt poświęciła tym problemom obszerny esej. „Wschodniość” sztuki Brandta interpretowała jako nieuświadomioną „stronę jego osobowości” i „antidotum na niemiecką krew płynącą w jego żyłach”. W zainteresowaniu orientalizmem widziała z kolei „postawę romantyczną, uczuciową i religijną” i „wyraz raczej skłonności, niż zamierzenie”. Konstatowała: „w najgłębszych zakamarkach swej duszy był Brandt poetą stepowym”. Podkreślić należy jednak, że oprócz tej parapsychologicznej interpretacji możliwa jest inna, bardziej przyziemna wykładnia. Orientalizm Brandta nie musiał być bowiem tylko wyrazem duchowych niepokojów fin de siècle’u i wewnętrznego konfliktu artysty rozdartego między Monachium a Warszawą. Mógł być także świadomie budowaną strategią i polityką artystyczną. Zacznijmy jednak od rudymentów. Brandt po raz pierwszy zetknął się z obrazami podejmującymi tematykę Orientu podczas swojego pobytu w Paryżu w latach 1858-60 (kiedy przybył do miasta świateł miał zaledwie siedemnaście lat). Oglądał zapewne święcące tryumfy obrazy Horace Verneta przedstawiające napoleońską epopeję w Egipcie, być może także wschodnie kompozycje Delacroix (słynną „Śmierć Sardanapala” wystawiono w Paryżu stosunkowo niedawno, bo w 1846). Wbrew pokutującej w literaturze legendzie, mało prawdopodobne, aby młody Brandt zachłysnął się orientalizmem Jean-Léon Gérôme’a – ten w okresie pobytu polskiego malarza we Francji fascynował się bowiem raczej Grecją niż Persją. Uzbrojony w bagaż wizualnych doświadczeń Brandt podjął własne próby artystyczne. Po powrocie z Paryża wystawił w Warszawie „Powrót Tatarów” po bitwie pod Tychinem (1862). Okres krzepnięcia jego wschodnich pasji przypadł jednak dopiero na okres monachijski. Po przybyciu na Izarę młody Brandt uczył się u Theodora Horschelta, malarza zafascynowanego Algierią i Kaukazem. Wiadomo, że to właśnie on udostępnia polskiemu artyście swój bogaty zbiór orientalnych strojów, szabel i łuków i zachęcał do ich studiowania. Brand podejmuje kolejne próby ożenku orientalnych motywów i kostiumów z tematyką polską. Maluje powroty z wyprawy wiedeńskiej (1865, 1867, kolekcja prywatna, Muzeum Sztuki, Łódź). Rozpoczyna pracę nad monumentalną (ponad 3 metry szerokości) „Bitwą pod Wiedniem” (1873, Muzeum Wojska Polskiego). Po śmierci swojego nauczyciela, Horschelta, Brandt postanawia bardzo poważnie i całkiem dosłownie zainwestować w Orient. Kupuje od wdowy po Horschelcie duże ilości wschodnich tkanin i pojedyncze meble. To właśnie te zakupy w kolejnych latach stanowić będą podstawę dekoracji i wyposażenia jego własnego atelier. Osiągnąwszy trzydzieści lat, Brandt wyrusza w studyjną podróż na Ukrainę. Tworzy liczne szkice, zbiera fotografie. Zebrany materiał pozwala mu w kolejnych latach tworzyć różnorodne kompozycje kozackie i tatarskie, niekiedy okraszone tytułami sugerującymi związek z historią narodową. Nie wdając się w dywagacje, czy za orientalizmem Brandta stał wewnętrzny konflikt między jego wschodnią i zachodnią tożsamością, podkreślić należy, że przyjęta strategia przyniosła artyście spektakularny sukces – zarówno symboliczny, jak i finansowy. Wschodnie sceny Brandta przyjmowano w Polsce podobnie jak powieści Sienkiewicza (który to zresztą Brandta ubóstwiał) z zadowoleniem i resentymentem. Na wystawach w Paryżu, Berlinie i Wiedniu brantowscy Kozacy myleni byli co prawda z Persami, ale przyciągali uwagę krytyków. Przede wszystkim jednak przyciągali klientelę: zarówno publiczne instytucje, jak i pojedynczych kolekcjonerów. To właśnie dzięki swoim scenom wschodnim Brandt jeszcze przed czterdziestką osiągnął status gwiazdy i jednego z najlepiej sprzedających się polskich malarzy.