Old Masters, 19th Century and Modern Art (results)
4 June 2020 7 PM CET

Estimate: 50,000 - 70,000 PLN
LOT number
37

Estimate: 50,000 - 70,000 PLN

tempera/paper, 74 x 74 cm
signed lower left: 'S. Eleszkiewicz'
ID: 85116
Taxes and fees
- In addition to the hammer price, the successful bidder agrees to pay us a buyer's premium on the hammer price of each lot sold. On all lots we charge 18 % of the hammer price.
- To this lot we apply 'artist's resale right' ('droit de suite') fee. Royalties are calculated using a sliding scale of percentages of the hammer price.
Provenance
  • auction house Agra-Art, October 2014
  • DESA Unicum, November 2015
  • DESA Unicum, March 2017
  • private collection, Poland
More information
Prezentowany obraz stanowi znakomity przykład wpływu, jaki wywarła konstrukcja witrażu na twórczość artysty. Formy i kształty obwiedzione zostają grubym, czarnym konturem, który niczym ołowiane ramki witrażu rozdziela i separuje poszczególne elementy kompozycji. Wyznacza on również granice płaszczyzn. Zdecydowana linia raz przebiega w rygorystyczny, sztywny sposób, innym razem tworzy fantazyjne, płynne układy. Intensywna czerwień spodni i butelkowa zieleń kaftana portretowanego mężczyzny również przywodzą na myśl świetlistość barw witraży połyskujących w pełnym słońcu. „Mężczyzna przy stole” to także idealny przykład ulubionej tematyki Eleszkiewicza. Motywy mizerabilistyczne (od francuskiego miserable, oznaczającego „nędzny”) pojawiają się w dziełach artysty niezwykle często. Wyraźnie rozbawiony mężczyzna rozsiadł się przy stole w jednej z paryskich karczm. Zawadiacko buja się na krześle umieszczonym w narożniku pomieszczenia. Scenę tę można porównać z kompozycjami flamandzkich mistrzów barokowych scen rodzajowych – Adriaena Brouwera czy Davida Teniersa Młodszego. Ich wszystkich łączy zamiłowanie do scen karczemnych, momentów bijatyk i szeroko pojętego malarstwa rodzajowego. Dodatkowo wspomniana już nędza czy też ubogość pojawiająca się w kompozycjach Eleszkiewicza wyeksponowana została dzięki odpowiednio dobranym środkom stylistycznym. Postać ludzka poddana została daleko idącej deformacji. Przekształcenia, jakich dokonał artysta, dążą do wyolbrzymienia kształtów. Stylizacja form zakorzeniona jest być może w rusko-bizantyńskim malarstwie ikonowym i freskowym. Artysta wzrastał przecież we wschodnim środowisku rosyjsko-turecko-greckim, w którym na co dzień stykał się z ortodoksyjnym obrządkiem i orientalizującą kulturą mającą swoją genezę w dawnym Bizancjum. Wydłużone proporcje ciał i ogólnie pojęta stylizacja, której to poddawany jest świat Eleszkiewicza, to rzeczywistość przefiltrowana właśnie poprzez wrażliwość o wschodnim, orientalnym rodowodzie. Licznym pracom tego artysty towarzyszy atmosfera mistycyzmu, która przenika na pozór zwyczajną, pospolitą rzeczywistość. W tym kontekście osoba palacza, bywalca jednej z wielu paryskich knajp urasta do rangi złowieszczego proroka czy świętego spoglądającego na widza z cerkiewnej ściany. „Prorok” Eleszkiewicza jest jednak przykładem przełamania konwencji i obrazem groteskowego efektu – raczej nie grozi, lecz śmieszy. Nie staje się częścią apokaliptycznej wizji świata i sfery sacrum, lecz prostym elementem przestrzeni profanum.