Antonio Canova (1757 - 1822)
Dancer with the finger on the chin (“Danzatrice col dito al mento”), 1806-15
Hammer price: 4,900,000 PLN
Other author's objects
Antonio Canova (1757 - 1822)
Dancer with the finger on the chin (“Danzatrice col dito al mento”), 1806-15

Hammer price: 4,900,000 PLN

white marble, 178 x 65 cm
ID: 78683
Taxes and fees
- In addition to the hammer price, the successful bidder agrees to pay us a buyer's premium on the hammer price of each lot sold. On all lots we charge 18 % of the hammer price.
Provenance
  • Witold Tadeusz Czartoryski's collection (1908-1945)
  • the deposit of Czartoryscy family at National Museum in Warsaw (1938-2005)
  • Rempex auction house, April 2005
  • private collection, Poland
Literature
  • Katarzyna Mikocka-Rachubowa, Canova, jego krag I Polacy, t. I-III, Warsaw 2001, pos. 1.5, p. 38-44 (ill.)
  • Catalogue II Aukcja Rzezby, Rempex auction house, 6th of April 2005, Warsaw 2005, pos. 106, p. 8-9 (ill.)
Exhibited
  • National Museum in Warsaw, deposit and presentation in the main hall, 1997
  • Figura, Centrum Rzezby Polskiej in Oronsko, 30th of September 1998 – 4th of March 1999
More information
Historia rzeźbiarza Antonio Canovy wiedzie przez Possagno, Wenecję, Rzym, Wiedeń, Paryż i Londyn. Canova był nie tylko nieprzeciętnie utalentowanym artystą, słusznie porównywanym z Gian Lorenzo Berninim, ale również zwycięskim prekursorem nowych tendencji w rzeźbie przełomu XVIII i XIX wieku oraz arbitrem w sprawach sztuki. Warto przyjrzeć się na początku pozycji Canovy u szczytu kariery, który przypadł na okrągłą datę 1800. Przebywający wówczas w Rzymie artysta dostał intratne zlecenie wykonania rzeźby „Perseusza z głową Meduzy” od Mediolańczyków. O jakości wykonania i wielkiej klasie dzieła świadczyć może fakt, że ukończony posąg nie opuścił Państwa Papieskiego, gdyż Papież Pius VII wpłynął na wywóz, zarządzając zakup rzeźby do kolekcji watykańskich. „Od około 1800 Antonio Canova był najsławniejszym artystą w Europie – zdobył renomę, jakiej nie miał żaden włoski rzeźbiarz od czasów Berniniego, a dzięki jego reputacji Rzym pozostał prestiżowym centrum współczesnej sztuki. (…) Jesienią tego roku [1802] Papież ogłosił zakaz wywozu z Rzymu obrazów oraz jakichkolwiek sztuk i fragmentów antycznych bez pozwolenia Canovy, ‘ispettore generale di tutte le Belle Arti per Roma e lo Stato Pontifico’ (Głównym Nadzorcą do spraw wszystkich Sztuk Pięknych dla Rzymu i Państwa Papieskiego)(…)” (Katarzyna Mikocka-Rachubowa, Canova. Jego krąg I Polacy, t. I, Warszawa 2001, s. 21). Dwa lata później o obecność Canovy na francuskim dworze ubiegał się dyrektor starożytności w Luwrze Ennio Quirino Visconti, a następnie ambasador Francji w Rzymie, Francois Cacault. Dzieciństwo artysty nie należało jednak do najłatwiejszych; trudy, z którymi się zmagał Antonio Canova i które szczęśliwie przezwyciężył, mogłyby służyć za inspirację dla niejednej powieści heroicznej. Artysta urodził się w 1757 na północy Włoch, w Possagno w Veneto. Mając zaledwie cztery lata stracił ojca i od tego czasu wychowywany był przez dziadka, Pasino Canovę, lokalnego kamieniarza i wytwórcę drobnych elementów dekoracyjnych. Pasino odegrał nieocenioną rolę w rozwoju artystycznej kariery wnuka – począwszy od nawiązania koneksji z protektorem przyszłego rzeźbiarza, senatorem weneckim Giovannim Falierim, po naukę u boku rzeźbiarza Giuseppe Bernardiego oraz pokrycie kosztów studiów artystycznych w weneckiej Akademii Sztuk Pięknych. Było to z pewnością duże wyrzeczenie finansowe dla lokalnego rzemieślnika. Prawdopodobnie wyzwania dzieciństwa, wielkie uczucie, którym darzył Antonia dziadek oraz przede wszystkim, talent, ambicja i ciężka praca, doprowadziły Canovę do rozpiętości wizji artystycznej i dużej sprawności w obróbce tak wymagającego materiału, jakim był marmur. Kolejnym etapem dla młodego adepta sztuki była Wenecja. Studiując miał okazję zapoznać się z bogatą kolekcją odlewów antycznych posągów weneckiego mecenasa i opata Filippa Vincenza Farsettiego. Przełomowym momentem podczas studiów było zlecenie Canovie wykonania posągów Orfeusza i Eurydyki, które otrzymał od senatora Falierego. Dzięki ich realizacji uzyskał przychylność weneckiej arystokracji i warstwy rządzącej, otrzymując dalsze zlecenia i wsparcie finansowe. Opiekunem, mecenasem i animatorem sukcesu artysty stał się wówczas ambasador Republiki Weneckiej w Rzymie, Girolamo Zulian. Canova podążając za mecenasem zamieszkał w posiadanym przez niego Palazzo Venezia w Rzymie. Zulian, polityk i koneser instynktownie przeczuwał, że obcuje z człowiekiem, który ma w sobie potencjał wielkości. Podjął się w związku z tym opłacenia kosztów rzymskiego pobytu, wsparcia nauki przedmiotów humanistycznych, języków nowożytnych, łaciny i greki oraz mitologii. Drugim wielkim mecenasem dwudziesto-trzyletniego Antonia był również Wenecjanin, Giovanni Abbondio Rezzonico, blisko spokrewniony z ówczesnym papieżem, Klemensem XIII. Nie może zatem dziwić, że wpływowi mecenasi, zachęcali młodego Canovę, zgodnie z obowiązującymi wymogami dobrego smaku, mody i nowych odkryć z dziedziny archeologii, do studiowania rzeźby antycznej w Rzymie, mieście, które w sposób naturalny było i jest odwieczną kolebką sztuki, ale też miejscem narodzin ruchów zmierzających do odnowy zainteresowania myślą i sztuką antyczną. Osobistością, która zainicjowała ową fascynację był bez wątpienia Johann Joachim Winckelmann, niemiecki archeolog i krytyk sztuki, którego nauki nadal odbijały się szerokim echem w Rzymie w czasie pobytu Canovy. Co ciekawe, rzeźbiarz odbył przepisową podróż do Neapolu, Pompejów i Paestum i oczywiście uległ zachwytowi nad miastem u stóp Wezuwiusza, którego wyjątkowy stopień zachowania umożliwiał wnikliwe poznanie sposobu życia, zwyczajów i charakteru sztuki antycznej, wpływając na wyobraźnię artystów. Canova przyjął interesującą postawę wobec własnej fascynacji antykiem i powszechnie deklarowanych oczekiwań wobec artystów. Studiował zarówno sztukę jemu współczesną, jak i antyczną. Pragnął, aby wzorce antyczne były przede wszystkim wskazówką, inspiracją do osobistej, oryginalnej realizacji własnych koncepcji. W owych dążeniach wspierał go angielski malarz, a przede wszystkim zapalony antykwariusz, Gavin Hamilton. Było to przedsięwzięcie odważne w mieście, które czciło kulturę antyczną w najczystszej postaci. Owa postawa sprawiła, iż mimo wypracowanej pozycji, artysta spotykał się z głosami krytyki. Wygranej w dyspucie o powinowactwo sztuki mógł sprostać jedynie geniusz. Po trwającej ponad rok podróży nadszedł czas na powrót do Rzymu, gdzie artysta posiadał pracownię przy Via San Giacomo. Lata 90. XVIII wieku to czas sukcesów i artystycznych dokonań. Powstał wówczas pełen wyrazu posąg „Magdaleny Pokutującej”, dla którego inspiracją nie był antyczny prototyp, lecz postawa modlących się w kościele prostych kobiet ze wsi. Canova odrzucił również zaproszenie Carycy Katarzyny na dwór w Sankt Petersburgu realizując jedynie zamówienie na rzeźbę dla jej wysłannika, księcia Jusupowa. Rok 1797 przyniósł aneksję poszczególnych włoskich księstw: Wenecja została zajęta przez Austrię, a Państwo Papieskie zmuszone było wydać Francji najcenniejsze dzieła sztuki i manuskrypty. Tułaczka rozgoryczonego artysty prowadziła przez rodzinne Possagno, przez Wiedeń, gdzie pracował nad mauzoleum arcyksiężnej Marii Krystyny do kościoła Augustianów. Po 1800 roku zwiększyła się wśród europejskiej elity rządzącej oraz arystokratów liczba zleceń na canoviańskie portrety. Canova, mimo trudnej sytuacji, w której znalazła się Italia, zdecydował się na wyjazd do Paryża (1802) podejmując się wyzwania stworzenia popiersia Napoleona Bonaparte do monumentalnego posągu „Napoleona jako Marsa Pacyfikatora”. W tym też okresie portretował członków rodziny Napoleona i osób z jego otoczenia. Ikoniczną realizacją jest z pewnością postać siostry Napoleona, Pauliny Borghese jako „Wenus Zwycięskiej”, która w owym czasie wzbudziła tyle samo zachwytu, co kontrowersji. Od początku XIX wieku Canova coraz częściej tworzył idealizujące dzieła o erotycznym charakterze, do której to grupy przynależy prezentowana na aukcji „Tancerka z palcem na brodzie”. W sposób mistrzowski oddaje ona piękno kobiecego ciała i delikatność poruszającej się w tańcu kobiety. Motyw tańca podejmowały również „Tancerka z rękami na biodrach” (w sankt-petersburskim Ermitażu) oraz „Tancerka z cymbałkami” (w berlińskim Staatliche Museen). Fascynująca intymność widoczna jest również w grupie „Mars i Wenus” (Royal Collection w Londynie) oraz w „Śpiącej nimfie” (Victoria and Albert Museum w Londynie). Skłonność do romantycznej zmysłowości zachował artysta też w schyłkowym okresie twórczości. Ostatnie dwie dekady życia to okres, w którym artysta poznaje bliską mu Minette Armendariz, z którą połączy go żywe uczucie. Początek lat 20. XIX wieku to również czas, w którym twórca poświęca budowie kościoła w rodzinnym mieście, który stał się później jego mauzoleum. Rzeźbiarz zmarł w 1822 roku. „Panowała opinia, że odszedł artysta będący ostatnim spadkobiercą wielkiej włoskiej tradycji, uważany przez współczesnych za ‘największego rzeźbiarza wszystkich czasów i ludów’ i czczony jako ‘nowy Fidiasz’” (Katarzyna Mikocka-Rachubowa, Canova. Jego krąg I Polacy, t. I, Warszawa 2001, s. 23). ZAGADKOWE DZIEJE TANCERKI CANOVY Dzieje prezentowanej rzeźby od czasu jej powstania nie są do końca wyjaśnione przez historyków sztuki. Precyzyjne ustalenie jej kolekcjonerskich peregrynacji utrudnia fakt, że Canova wykonał trzy różne wersje Tancerek, przygotował ponadto dwa egzemplarze marmurowe “Danzatrice col dito al Mento”. Jeden z nich był zapewne własnością księcia Guriewa nim trafił do gmachu Banku Azowsko—Dońskiego w Sankt Petersburgu. Drugi mógł być własnością księcia Andreja Kiryłowicza Razumowskiego (1752-1836) lub hrabiego Domennica Manzoni z Forli. Niewykluczone, że prezentowana Tancerka trafiła do zbiorów „dal conte Kossakowsky” przedstawiciela rodu Kossakowskich, gdzie nie brakowało kolekcjonerów sztuki, ale i w tym przypadku nie mamy pewności, czy nie chodzi o przekręcone nazwisko księcia Razumowskiego („Rosaumowsky”, „Kossaumoffsky”). „Tadeusz Dobrowolski przypuszcza, że egzemplarz warszawski mógłby pochodzić od rodziny Kossakowskich i można by go wiązać ewentualnie ze Stanisławem Szczęsnym Kossakowskim, sekretarzem poselstwa polskiego w Rzymie. Jednak w 1810 miał on piętnaście lat i transakcja musiałaby w takim wypadku dojść do skutku później. Stanisław Szczęsny Fortunat Kossakowski (1795-1872), dyplomata w służbie rosyjskiej, literat i kolekcjoner, w 1818 został kamerjunkrem dworu Królestwa Polskiego i w tym roku został przydzielony do poselstwa rosyjskiego w Rzymie. Mianowany w 1822 pierwszym sekretarzem poselstwa, pozostał w Rzymie do 1826, a podczas pobytu nawiązał żywe stosunki z rzymskim światem literackim i artystycznym, został członkiem Akademii Św. Łukasza (…). Po powrocie do kraju został szambelanem dworu, później senatorem i tajnym radcą: w początku lat sześćdziesiątych osiadł na stałe w dobrach dziedzicznych na Litwie. W swoim pałacu w Warszawie (przy Nowym Świecie) zgromadził cenne zbiory sztuki, dawnej broni i bogatą bibliotekę. Inni Kossakowscy, którzy mogliby ewentualnie być brani pod uwagę to: ojciec Stanisława Szczęsnego, Józef Dominik Kossakowski (1771-1840), poseł na Sejm Czteroletni, targowiczanin, łowczy litewski, pułkownik wojsk polskich, który od 1815 mieszkał w Warszawie lub Józef Antoni Kossakowski (1772-1842), generał brygady, adiutant Napoleona, który po wycofaniu się ze służby wojskowej w 1815 powrócił na Litwę. W swoich siedzibach w Łukoniach w powiecie wiłkomierskim i w Wilnie zgromadził duże zbiory dzieł sztuki i starej broni, wśród których byty też podobno rzeźby Canovy. Inny Kossakowski, Józef Ignacy (1757-1829), działacz polityczny i oświatowy, literat, w 1776 wyjechał do Wiednia, po 1795 mieszkał w Wilnie, po 1812 emigrował do Lipska, a uzyskawszy możność powrotu do kraju i zwrot skonfiskowanego majątku, osiadł około 1815 na stałe w Warszawie” (Katarzyna Mikocka-Rachubowa, Canova. Jego krąg I Polacy, t. I, Warszawa 2001, s. 43). Wiadomo jest, że rzeźba już w 1870 była własnością „hrabiów B.” [Branickich], kiedy to rzeźbiarz Bolesław Syrewicz podjął się naprawy uszkodzonej stopy figury. Zachowane są oświadczenia właściciela rzeźby dotyczącego historii obiektu sięgającej hrabiego Władysława Branieckiego z Petersburga. Następnie Tancerka znalazła się w posiadaniu rodziny Czartoryskich. W 1938 Witold Tadeusz Czartoryski w obliczu wojny zdeponował rzeźbę Canovy w Muzeum Narodowym w Warszawie, gdzie znajdowała się aż do 2005 roku. TANCERKA Z PALCEM NA BRODZIE I RZEŹBA NEOKLASYCZNA „Szlachetna prostota i spokojna wielkość” („edle Einfalt und stille Grösse”), która dla Johanna Joachima Winckelmanna, ojca historii sztuki i głównego teoretyka neoklasycyzmu, stała się główną twórczą regułą, podobnie dla sztuki II połowy XVIII stulecia stanowiła niejako naczelną zasadę. Myśliciele o sztuce tamtego czasu zwracali się ku klasycznym zasadom harmonii i kanonowi piękna wytworzonem jeszcze w Grecji klasycznej (a pielęgnowanemu od sztuce europejskiej od odrodzenia), chcąc przywrócić intelektualny ideał sztuki rzekomo zdeprawowanej przez barok i rokoko. „Tancerka z palcem na brodzie” należy do nurtu rzeźby klasycystycznej, który dobrze określa pojęcie już XIX-wieczne, „juste milieu”, a więc nurtu balansującego między skrajnym, klasycznie zorientowanym akademizmema swoiście pojmowanym romantyzmem czy sentymentalizmem. Dzieło Canovy w oczywisty sposób łączy się z kanonicznym przedstawieniami greckimi i rzymskimi Afrodyty/Wenus. Obrazy ujętych dynamicznie kobiet znane są już ze sztuki klasycznej Grecji (żeby wymienić tylko Afrodytę Knidyjską w wielokrotnie powtarzanej redakcji Praksytelesa). To jednak okres helleński, popularnie uważany za schyłkowy czy dekadencki, druzgocący statyczność wielkiej sztuki greckiej, przynosi przedstawienia tancerek dynamicznych, rozerotyzowanych, niejednokrotnie

Dodaj obiekt

1
Alfons Karpinski
Market in Krakow, 1907
Price: 43,100 PLN
2
Jean Lambert-Rucki
Cubist compostion with personages, 1925
Price: 70,800 PLN
3
Henryk Szczyglinski
Farm in Bronowice, circa 1905-07
Hammer price: 38,000 PLN
4
Jacek Malczewski
Portrait of Karol Potkanski, 1906
Hammer price: 330,000 PLN
5
Jan Zamoyski
"Expatriates 1915" ("Fire victims"), 1925-1929
Hammer price: 320,000 PLN
6
Aleksander Gierymski
Piazza del Popolo in Rome, study ("Pincio Roma"), 1899
Price: 139,000 PLN
7
Mela Muter / Maria Melania Mutermilch
Street in Paris
Hammer price: 220,000 PLN
8
Wladyslaw Czachorski
Ladies with jewels, 1890s
Hammer price: 1,800,000 PLN
9
Feliks Peczarski
"Profiteers", 1844
Hammer price: 85,000 PLN
10
Wandalin Strzalecki
"Polish Wedding", 1881
Hammer price: 190,000 PLN
11
Maurycy Gottlieb
Self-portrait in Polish nobleman's dress, 1874
Hammer price: 2,650,000 PLN
12
Feliks Michal Wygrzywalski
Charon's boat, 1917
Hammer price: 26,000 PLN
13
Jan Matejko
"Torso of male figure", 1859
Hammer price: 230,000 PLN
14
Jan Czeslaw Moniuszko
Revelry in tavern, 1900
Hammer price: 60,000 PLN
15
Henryk Hayden
Landscape with estuary, 1912
Hammer price: 340,000 PLN
16
Henryk Hayden
Still life with vase of flowers, 1915
Hammer price: 90,000 PLN
17
Wlodzimierz Terlikowski
Still life with fruit and flower bouquet, 1918
Hammer price: 60,000 PLN
18
Henryk Siemiradzki
Study of three people against the landscape, circa 1874
Price: 108,000 PLN
19
Jules Breton
Young woman praying in church, 1854
Price: 173,000 PLN
20
Marcello Bacciarelli and studio
Portrait of King Stanislaw August Poniatowski in coronation robes
Hammer price: 500,000 PLN
21
Jozef Pankiewicz
View from olive grove on Couronne de Charlemange in Cassis, 1928
Hammer price: 140,000 PLN
22
Kazimierz Sichulski
Spring melt, 1904
Price: 30,000 PLN
23
Jacek Malczewski
Old man and muses, 1900
Price: 225,000 PLN
24
Jozef Mehoffer
"Dusk in orchard", 1909
Price: 231,000 PLN
25
Stanislaw Maslowski
View on Grzybowski Square in Warsaw ("Construction of All Saints Church"), before 1892
Hammer price: 85,000 PLN
26
Wlodzimierz Terlikowski
Masks, 1920
Hammer price: 100,000 PLN
27
Mojzesz Kisling
Seated girl
Hammer price: 300,000 PLN
28
Olga Boznanska
Still life with pink and white roses, 1918
Hammer price: 160,000 PLN
29
Jozef Mehoffer
Flower garden, circa 1930
Price: 250,000 PLN
30
Jozef Brandt
Procession with the spoils - Return from Vienna, circa 1883-84
Hammer price: 2,000,000 PLN
31
Roman Kramsztyk
Little village against the mountains - southern landscape, circa 1914
Hammer price: 190,000 PLN
32
Stanislaw Julianowicz Zukowski
Forest lane in winter, 1928
Price: 154,000 PLN
33
Wilhelm Kotarbinski
Venetian serenade, 1881
Hammer price: 2,000,000 PLN
34
Jozef Brandt
Fair in the region of Krakow ("Return from the fair in Opoczynskie region"), 1868
Hammer price: 2,000,000 PLN
35
Olga Boznanska
Portrait of Mr Beyley, przed 1921
Price: 173,000 PLN
36
Wlastimil Hofman
Nativity, 1913
Hammer price: 45,000 PLN
37
Mela Muter / Maria Melania Mutermilch
“Avignon” (View on Fort Saint-André in Villeneuve-les-Avignon), 1940
Price: 271,000 PLN
38
Jankiel Adler
Boy with airplane (Child with catapult), circa 1932
Price: 550,000 PLN
39
Jakub Zucker
Carousel
Hammer price: 9,000 PLN
40
Unknown Studio, Cracow (16th Century)
Madonna with Child and bunch of grapes, circa 1520-40
Hammer price: 65,000 PLN
41
Zdzislaw Jan Konopacki
Waiting for the ferry, 1881
Hammer price: 80,000 PLN
42
Boleslaw Cybis
"Goshawks", 1932-35
Hammer price: 800,000 PLN
43
Eugeniusz Zak
"Boy in green waistcoat", 1919
Hammer price: 750,000 PLN
44
Zygmunt Jozef Menkes
Still life with banjo
Hammer price: 95,000 PLN
45
Roman Kramsztyk
Still life with violin, circa 1920-24
Hammer price: 250,000 PLN
46
Wlodzimierz Los
Insurgent patrol, 1883
Price: 103,000 PLN
47
Szymon Mondzain
Fountain in Saint Paul de Vence, 1923
Hammer price: 24,000 PLN
48
Jozef Ryszkiewicz
In the front of tavern, 1880
Price: 59,000 PLN
49
Henryk Hayden
Still life with carafe, 1920
Price: 620,000 PLN
50
Michal Gorstkin Wywiorski
Breton seashore, 1886
Hammer price: 90,000 PLN
51
Eugeniusz Zak
Landscape from southern France, circa 1921
Hammer price: 140,000 PLN
52
Tadeusz Makowski
Little family ("La petite famille"), 1929
Hammer price: 300,000 PLN
53
Boleslaw Biegas
"Voltaire", from the series "Famous people", 1928-29
Hammer price: 20,000 PLN
54
Mojzesz Kisling
Reclining nude on the red sheet, 1929
Hammer price: 1,100,000 PLN
55
Wladyslaw Podkowinski
Countryside II, circa 1890-91
Price: 460,000 PLN
56
Jan Stanislawski
St Mark's Basilica in Venice, 1899 (?)
Hammer price: 90,000 PLN
57
Julian Falat
Elk hunt, 1914
Hammer price: 100,000 PLN

Twoje wybrane obiekty

Rodzaj wydruku